Tabari

Tafseer van De Grot · Al-Kahf · 18:60

وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِفَتَىٰهُ لَآ أَبْرَحُ حَتَّىٰٓ أَبْلُغَ مَجْمَعَ ٱلْبَحْرَيْنِ أَوْ أَمْضِىَ حُقُبًۭا

En (gedenkt) toein Môesa tot zijn gezel zei: "Ik zal niet opgeven voordat ik de samenvloeiing van de twee zeeën bereik, of ik zal altijd doorgaan."

Belangrijk: De Arabische brontekst is altijd leidend. Deze vertaling is een studiehulp en is niet geverifieerd door geleerden — gebruik haar niet als bron voor religieuze bewijsvoering of het afleiden van oordelen (ahkam). Raadpleeg bij twijfel altijd de Arabische tekst en een bevoegde geleerde.

Tabari (1 passage)

  1. Volledige NL-vertaling van Tabari's tekst

    De uitleg van de betekenis van de woorden van Allah de Verhevene: وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ لا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا (vers 60)

    Allah de Verhevene zegt tot Zijn profeet ﷺ: En gedenk, o Muḥammad, toen Mūsā ibn ʿImrān tot zijn jongeling Yūshaʿ (Jozua) zei: لا أَبْرَحُ — dat wil zeggen: ik zal niet ophouden te reizen — حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ: de samenvloeiing van de twee zeeën.

    Zoals Yūnus mij heeft verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over لا أَبْرَحُ: "Ik zal niet eindigen." En er is gezegd dat met مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ bedoeld wordt de samenvloeiing van de Perzische zee en de Byzantijnse zee. Al-majmaʿ is een werkwoordsnomen van jamaʿa yajmaʿu.

    Overlevering van hen die dit zeiden: Bishr heeft ons verteld, hij zei: Yazīd heeft ons verteld, hij zei: Saʿīd heeft ons verteld, op gezag van Qatāda, die over حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ zei: "De twee zeeën zijn de Perzische zee en de Byzantijnse zee; de Byzantijnse zee ligt in de richting van het westen, en de Perzische zee in de richting van het oosten."

    Al-Ḥasan ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, die over مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ zei: "De Perzische zee en de Byzantijnse zee."

    Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, die over مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ zei: "De Byzantijnse zee en de Perzische zee; de ene in de richting van het oosten, de andere in de richting van het westen."

    Muḥammad ibn Saʿd heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, hij zei: mijn oom heeft mij verteld, hij zei: mijn vader heeft mij verteld, op gezag van zijn vader, op gezag van Ibn ʿAbbās, die zei: مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ [de tekst is onvolledig in het manuscript].

    Ibn Ḥumayd heeft ons verteld, hij zei: Yaḥyā ibn al-Ḍurayys heeft ons verteld, hij zei: Abū Maʿshar heeft ons verteld, op gezag van Muḥammad ibn Kaʿb, die over لا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ zei: "Tanger."

    Zijn woord أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا: dat wil zeggen: of ik reizig een tijdperk en een lange tijd — het enkelvoud en meervoud ervan zijn gelijk in hun verwijzing naar een lange tijdspanne; het meervoud is aḥqāb. De Arabieren zeggen ook: "Ik was enige tijd (ḥuqba) bij hem" — en zij vormen het meervoud als ḥuqab. Een aantal Arabische taalgeleerden legde لا أَبْرَحُ uit als "ik zal niet ophouden", en voerden daarvoor als bewijs aan het vers van al-Farazdaq: "Zij bleven totdat de vrouwen van hun kamelen in de vlakte van Dhū Qār bagage met fijne goederen uitwisselden" — hij bedoelt: zij bleven.

    Sommige taalgeleerden vermeldden dat ḥuqb in het dialect van Qays "een jaar" betekent. Wat de uitleggers betreft, zij bespraken dit als volgt: zij verschilden van mening, en sommigen zeiden: het is tachtig jaar.

    Overlevering van hen die dit zeiden: Mij is verteld op gezag van Hushaym, die zei: Abū Balj heeft ons verteld, op gezag van ʿAmr ibn Maymūn, op gezag van ʿAbd Allāh ibn ʿAmr, die zei: "Al-ḥuqb is tachtig jaar."

    Anderen zeiden: het is zeventig jaar.

    Overlevering van hen die dit zeiden: Al-Qāsim heeft ons verteld, hij zei: al-Ḥusayn heeft ons verteld, hij zei: Ḥajjāj heeft mij verteld, op gezag van Ibn Jurayj, op gezag van Mujāhid, die over أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا zei: "Zeventig herfsttijden."

    Muḥammad ibn ʿAmr heeft ons verteld, hij zei: Abū ʿĀṣim heeft ons verteld, hij zei: ʿĪsā heeft ons verteld — en al-Ḥārith heeft mij verteld, hij zei: al-Ḥasan heeft ons verteld, hij zei: Warqāʾ heeft ons verteld — beiden op gezag van Ibn Abī Najiḥ, op gezag van Mujāhid — met gelijke strekking.

    Anderen zeiden over dit vers overeenkomstig wat wij hebben gezegd.

    Overlevering van hen die dit zeiden: ʿAlī heeft mij verteld, hij zei: Abū Ṣāliḥ heeft ons verteld, hij zei: Muʿāwiya heeft mij verteld, op gezag van ʿAlī, op gezag van Ibn ʿAbbās, die over أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا zei: "Een tijdperk (dahr)."

    Aḥmad ibn Yaḥyā heeft ons verteld, hij zei: ʿAbd al-Razzāq heeft ons bericht, hij zei: Maʿmar heeft ons bericht, op gezag van Qatāda, die over حُقُبًا zei: "Al-ḥuqb is een tijdspanne (zamān)."

    Yūnus heeft ons verteld, hij zei: Ibn Wahb heeft ons bericht, hij zei: Ibn Zayd zei over أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا: "Al-ḥuqb is een tijdspanne (al-zamān)."

    Toon originele Arabische tekst
    القول في تأويل قوله تعالى : وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ لا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا (60) يقول عز ذكره لنبيه صلى الله عليه وسلم: واذكر يا محمد إذ قال موسى بن عمران لفتاه يوشع: ( لا أَبْرَحُ ) يقول: لا أزال أسير ( حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ) . كما حدثني يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد، في قوله: ( لا أَبْرَحُ ) قال: لا أنتهي ، وقيل: عنى بقوله: ( مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ) اجتماع بحر فارس والروم، والمجمع: مصدر من قولهم: جمع يجمع. * ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة، قوله: ( حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ) والبحران: بحر فارس وبحر الروم، وبحر الروم مما يلي المغرب، وبحر فارس مما يلي المشرق. حدثنا الحسن بن يحيى، قال: أخبرنا عبد الرزاق، قال: أخبرنا معمر، عن قتادة، قوله: ( مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ) قال: بحر فارس، وبحر الروم. حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جريج، عن مجاهد ( مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ) قال: بحر الروم، وبحر فارس، أحدهما قِبَل المشرق، والآخر قِبَل المغرب. حدثني محمد بن سعد، قال : ثني أبي، قال: ثني عمي، قال: ثني أبي، عن أبيه، عن ابن عباس، قال: ( مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ). (4) حدثنا ابن حميد، قال: ثنا يحيى بن الضريس، قال: ثنا أبو معشر، عن محمد بن كعب، في قوله: ( لا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ ) قال: طنجة. وقوله: ( أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا ) يقول: أو أسير زمانا ودهرا، وهو واحد، ويجمع كثيره وقليله: أحقاب وقد تقول العرب: كنت عنده حقبة من الدهر: ويجمعونها حُقبا. وكان بعض أهل العربية يوجه تأويل قوله ( لا أَبْرَحُ ) : أي لا أزول، ويستشهد لقوله ذلك ببيت الفرزدق: فَمـا بَرِحُـوا حـتى تَهـادَتْ نِساؤُهُمْ ببطْحَــاءِ ذِي قـارٍ عِيـابَ اللَّطـائِمِ (5) يقول: ما زالوا. وذكر بعض أهل العلم بكلام العرب، أن الحقب في لغة قيس: سنة ، فأما أهل التأويل فإنهم يقولون في ذلك ما أنا ذاكره، وهو أنهم اختلفوا فيه، فقال بعضهم: هو ثمانون سنة. * ذكر من قال ذلك: حُدثت عن هشيم، قال: ثنا أبو بلج، عن عمرو بن ميمون، عن عبد الله بن عمرو، قال: الحقب: ثمانون سنة. وقال آخرون: هو سبعون سنة. * ذكر من قال ذلك: حدثنا القاسم، قال: ثنا الحسين، قال: ثني حجاج، عن ابن جريج، عن مجاهد ( أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا ) قال: سبعين خريفا. حدثني محمد بن عمرو، قال: ثنا أبو عاصم، قال: ثنا عيسى، وحدثني الحارث، قال: ثنا الحسن، قال: ثنا ورقاء، جميعا عن ابن أبي نجيح، عن مجاهد، مثله. وقال آخرون في ذلك، بنحو الذي قلنا. * ذكر من قال ذلك: حدثني عليّ، قال: ثنا أبو صالح، قال: ثني معاوية، عن عليّ، عن ابن عباس، قوله: ( أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا ) قال: دهرا. حدثنا أحمد بن يحيى، قال: أخبرنا عبد الرزاق، قال: أخبرنا معمر، عن قتادة، في قوله (حُقُبا) قال: الحقب: زمان. حدثنا يونس، قال: أخبرنا ابن وهب، قال: قال ابن زيد، في قوله: ( أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا ) قال: الحقب: الزمان.